طرح کودکان بی کتاب

کودکان بی کتاب، کودکانی معصوم و بی پناه هستند که به جرم تولد در یک خانواده فقیر و ناآگاه از حقی که سایر کودکان به راحتی از آن برخوردار هستند، محروم مانده اند. با توجه به اینکه این کودکان اغلب ساکن محلات معضل خیز می باشند، احتمال کشانده شدن آنها به ورطه انواع معضلات بسیار بالاتر از سایر کودکان می باشد. لذا باید با اهتمام بیشتری حضور این کودکان در مراکز تحصیلی پیگیری شود.
در حال حاضر هیچ نهاد یا ارگانی متولی پیگیری وضعیت کودکان بدون اوراق هویت و نیز بازمانده از تحصیل نمی باشد و قوانین محکمی در این زمینه وجود ندارد و قوانین موجود نیز هیچگونه ضمانت اجرایی ندارند.لذا والدین و سرپرست کودکان به راحتی مانع از تحصیل آنان می شوند. عدم برخورداری از دانش و تحصیلات و مهارت های زندگی باعث تداوم معضلات کودکان در آینده خواهد شد و شاید باعث گردد که آنان نیز رفتار مشابهی را با فرزندان خود داشته باشند. کما اینکه اغلب والدین و سرپرست های آنان نیز بی سواد و محروم از تحصیل بوده اند و این چرخه همچنان ادامه خواهد داشت.و با توجه به این زنجیره ی ناآگاهی و محرومیت از ساده ترین حقوق ،که مدام در این خانواده ها تکرار می شود باید کودکان که جوانان وآینده سازان کشور هستند را از این زنجیره بیرون کشید.

طرح کودکان بی کتاب با هدف آموزش و تدریس کودکانی که به دلایل مختلف از جمله فقر مالی، کار اجباری، نداشتن اوراق هویت، ناآگاهی و اعتیاد والدین و مواردی از این دست تاکنون قادر به تحصیل نشده اند و یا ترک تحصیل کرده اند، به پیشنهاد خانم مینا زمانیان (مددجوی دیروز و مددکار امروز جمعیت امداد دانشجویی – مردمی امام علی (ع))، طراحی و از سال ۱۳۸۸ در جمعیت راه اندازی شده است. ایشان به عنوان مدیر این طرح شناخته می شوند.

شعار طرح: کتاب کودک سرزمینم را دود برد.

تاریخچه و سال شروع
مینا زمانیان که سالها به عنوان یکی از کودکان تحت پوشش جمعیت امداد دانشجویی – مردمی امام علی (ع) شناخته می شد، در همایش آیین کوچه گردان عاشق در سال ۱۳۸۸ و هنگامی که فقط ۱۷ سال داشت، به روی سن آمد و گفت آرزو دارد تا بتواند به کودکان دیگری که در محله شان (خاکسفید تهران) زندگی می کنند و به دلیل نداشتن شناسنامه و یا عدم اجازه والدین و یا کار اجباری از تحصیل محروم مانده اند، کمک کند. او گفت نمی تواند تحمل کند که خودش به مدرسه و دانشگاه برود و آنها در آرزوی رفتن به مدرسه و دانشگاه بمانند. او گفت که: «این کودکان همیشه به من می گویند: مینا، ما هم آرزو داریم مثل سایر کودکان کوله مدرسه روی دوشمان بیاندازیم و به مدرسه برویم و نه اینکه بجای رفتن به مدرسه به سر چهارراه ها و مترو برویم و فال و دستمال کاغذی بفروشیم…» مینا زمانیان در این همایش از جمعیت خواست تا به او کمک کند و طرحی را برای آموزش و فرستادن این کودکان به مدرسه راه اندازی کنیم. لذا در سال ۱۳۸۸ نخستین فعالیت های این طرح آغاز شد و این طرح هم اکنون به عنوان یکی از طرح های استراتژیک جمعیت و سرآمد سایر طرح ها به شمار می رود و جایگاه خاصی را دارد. مخصوصا اینکه این طرح توسط یکی از مددجویان دیروز جمعیت راه اندازی شده است.

اندیشه طرح
همه کودکان حق استفاده از آموزش رایگان و همگانی را دارند و هیچ کودکی نباید بخاطر فقر مالی، کار اجباری، نداشتن اوراق هویت، ناآگاهی و اعتیاد والدین از تحصیل محروم بماند.

اهداف
۱- فراهم ساختن امکانات و از بین بردن موانع برای حضور کودکان در محدوده سن قانونی برای حضور در مدارس
۲- فراهم ساختن امکانات و از بین بردن موانع تحصیلی برای حضور کودکان خارج از سن قانونی برای حضور در مدارس و آموزش به آنان به صورت فشرده و خصوصی جهت شرکت در امتحانات مدارس و رسیدن به هم سالان خود
۳- فراهم ساختن امکانات و از بین بردن موانع تحصیلی برای کودکان خارج از سن قانونی که امکان زیادی به دلیل کار و مشکلات خانوادگی ندارند برای اینکه عصاره آنچه که یک فرد برای زندگی سالم در اجتماع امروز را نیاز دارد، بیآموزند.
۴- ارائه مشاوره و دوره های آموزشی برای والدین کودکان و ارتقای سطح دانش و فرهنگ کل خانواده

چگونگی اجرا و برگزاری

این طرح در سال ۱۳۸۸ در منطقه خاکسفید تهران اجرا شد و نخستین خانه علم جمعیت امام علی در محله خاکسفید تهران برای آموزش به کودکان تا رسیدن به امکان رفتن به مدرسه در این منطقه اجاره شد و بیش از ۳۰ کودک در این خانه و با همت وتدریس دانشجویان مشغول به تحصیل شدند. در کنار آموزش تیم های شناسایی، پژوهشی، حقوقی و مالی در این طرح فعالیت می کنند. با همت تیم حقوقی مشکل شناسنامه کودکان رفع شده و اکنون این کودکان می توانند به مدارس بروند. قرار است تا این طرح به زودی در سایر مناطق نیز به اجرا درآید.

از آن پس چندین خانه علم دیگر راه اندازی شد و طرح کودکان بی کتاب در قالبی جدید و در شکل ایجاد خانه های علم در حمایت از کودکان بی کتاب ادامه یافت. دومین خانه علم در محله دروازه غار تهران در سال ۹۰ و سومین آن در محله فرحزاد تهران در سال ۹۱ و همچنین نخستین خانه علم شهرستان در محله قلعه ساختمان شهر مشهد در سال ۹۱ راه اندازی شدند.

چگونگی همکاری در این طرح

افراد داوطلب در طرح کودکان بی کتاب، می توانند به یکی از خانه های علم جمعیت امام علی مراجعه کنند و یا با روابط عمومی جمعیت تماس بگیرند.

۰۲۱-۸۸۹۳۰۸۱۶